Rehber 4 dk okuma
ÖSYM kılavuzundaki program tablosuna nasıl bakılır
ÖSYM kılavuzundaki program tablosu o yılın yerleştirme ızgarasıdır. Geçen yılın PDF’i bu yılın kodunu göstermez; kod, dil ve puan türü sütunlarını karıştırmayın.
ÖSYM kılavuzu açılınca göz çoğu zaman tabloya kayar: kod, program adı, dil, puan türü, yan yana sütunlar. Tablo o yılın yerleştirme ızgarasıdır. Izgara, bölümün kendisi değildir. Geçen yılın PDF’ini bu yılın gerçeği sanmak, sütunu programa çevirir.
Atlas satırına yılıyla bakmak ekrandaki izi yıla bağlar. Bu yazı kılavuzdaki tabloya bakar. Dipnot tablonun altındaki veya yanındaki hükümdür; sütun ile dipnot aynı iş değildir.
Tabloda hangi sütun ne işe yarar
Kod, o yılın tercih satırının kimliğidir. Ad, diploma kaydına yakın duran program adıdır. Dil ve puan türü yerleştirme tekniğinin parçasıdır. Sütunlar yan yana durduğu için tek “zorluk” gibi okunur. Okunursa dil, tür sanılır; tür, kalite sanılır.
Tabloyu yukarıdan aşağı “en iyi bölümler” diye okumak da aynı tuzağa girer. Sıra, kılavuzun kazanan ilanı değildir. Sıra çoğu zaman üniversite, fakülte veya kod düzenidir. Düzen, prestij sırası değildir.
Tablo, üniversitenin ders listesini taşımak zorunda değildir. Liste ilgili birimin sayfasındadır. Sayfada yokken tablodan müfredat çıkarmak, ızgarayı katalog yapar.
- Kod ve ad: o yılın program satırı.
- Dil ve puan türü: yerleştirme kimliği.
- Ders, staj, süre: üniversite sayfası — tabloda yoksa burada da yok.
Eski PDF neden yetmez
Kılavuz dönemsildir. Program kodu, dil kaydı veya puan türü bir yıl sonra değişmiş olabilir. Eski tablodaki kodu yeni listeye yazmak, kılavuzun cümlesi değildir. Cümle, ilgili yılın PDF’inde veya resmi sayfasındadır.
Ekran görüntüsü de aynı tuzağa girer. Yılı görünmeyen bir tablo kesiti, “benim listem” olmaz. Liste, ilgili yılın kılavuzudur. Atlas o kılavuzun iz katmanıdır; iz, tabloyu iptal etmez.
Kılavuz bazen web, bazen PDF olarak yayımlanır. Biçim değişebilir. Değişen biçim, yılı silmez. Yılı belirsiz bir dosya adı, o yılın tablosu sayılmaz. Ad ve kapak sayfasındaki yıl birlikte bakılır.
Tabloyu meslek veya taban sanmamak
Yanlış beklenti, tablodaki sırayı prestij sırası okumaktır. Kılavuz kazanan ilan etmez. Yüksek tabanlı görünen bir satır, Atlas’taki o yılın izidir; tablonun “daha iyi bölüm” sütunu yoktur.
İkinci yanlış, tabloyu meslek kapısı sanmaktır. Program adı unvan üretmez. Unvan işveren veya meslek kuruluşu metnindedir. Tabloda yokken kadro ve gelir burada da yoktur.
Özel koşul sütunu veya benzeri bir işaret varsa o işaret dipnot veya ek maddeye götürebilir. Götürmek, tablonun kendisini “özel bölüm” yapmaz. İşaretin metni kılavuzdadır; metin yokken kapı uydurulmaz.
- Kılavuzun yılını kontrol edin; eski PDF’i bu yılın tablosu yapmayın.
- Kod, ad, dil ve puan türünü ayrı sütun diye bakın.
- Ders listesini tablodan çıkarmayın; birim sayfasına gidin.
Üç madde kod ezberi değildir. Ezberlenen kod, yıl değişince başka bir programa işaret edebilir. İşaret değişmişse eski listenin numarası bu yılın satırı değildir. Satır, ilgili yılın tablosunda yeniden bulunur.
Tabloda burs, dil veya öğretim biçimi ayrı sütunda duruyor olabilir. Sütun, programın içeriğini yazmaz. Yazmadığı için “burslu daha iyi, İngilizce daha zor, ikinci öğretim daha kolay” zinciri tablodan çıkmaz. Çıkan şey varsa ilgili yılın metnindedir; yoksa burada da yoktur.
Tercih robotu veya forum tablosu kılavuzun yerini tutmaz. Robot, yılı taşımayan bir kesit üretebilir. Kesit, ÖSYM dosyasının kopyası değildir. Kopya olmayan şey, tercih dosyası da olmaz.
Aynı üniversitenin onlarca satırı tabloda alt alta durabilir. Alt alta durmak, hepsini “o üniversite” diye tek tercih yapmak değildir. Her satır ayrı kod, ayrı dil, ayrı biçim olabilir. Ayrı olan şey, birim sayfasındaki ders listesinde de ayrı kalır.
Kılavuz, Atlas ve birim
Yerleştirme kuralı ve program tablosu için ÖSYM kılavuzu esas alınır. Program satırının o yılki izi için YÖK Atlas kullanılır. Yükseköğretim çerçevesi için YÖK duyurularına bakılır. Ders kümesi ilgili üniversitenin resmi program sayfasındadır.
Bu rehber taban veya kod listesi üretmez. Tablonun aslı ilgili yılın kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzun kopyası değildir.
Kılavuzun “açıklamalar” veya benzeri bir bölümü tablonun önünde duruyor olabilir. Bölüm, sütunun yerini tutmaz; sütun da açıklamanın yerini tutmaz. İkisi birlikte okunur. Yalnız tabloya bakıp açıklamayı atlamak, kodu yarım bırakır.
Tercih dönemi kapandıktan sonra da eski tablo sohbette dolaşır. Dolaşan PDF, bir sonraki yılın ızgarası değildir. Sonraki yılın dosyası yayımlanana kadar eski sütun “hâlâ geçerli” sayılmaz. Sayı, ilgili yılın metnindedir. Metin yokken kod ezberi tercih dosyası olmaz.
Tabloyu Excel’e aktarıp sıralamak da kazanan üretmez. Sıralama sizin işleminizdir; kılavuzun hükmü değildir. Asıl kayıt ilgili yılın dosyasındadır. Dosya yokken kod ezberi tercih dosyası olmaz. Sütundaki bilgi, sıralanmış haliyle değişmez. Kılavuz dosyasının yılı kapak sayfasında da kontrol edilir. Asıl tablo ilgili yılın kılavuzundadır.
Bölüm resmi bir üniversite, YÖK veya ÖSYM sitesi değildir. Program, kontenjan, puan türü ve yerleştirme verileri dönemsel değişir; tercih öncesi güncel ÖSYM kılavuzu, YÖK Atlas ve ilgili üniversitenin resmi sayfasını kontrol edin.
Sık sorulanlar
Kılavuzdaki tablo programın kendisi midir?
Değildir. Program adı diploma kaydıdır. Tablo, o yılın yerleştirme ızgarasıdır: kod, ad, dil, puan türü. Izgara, ders listesi üretmez.
Geçen yılın kılavuz PDF’i bu yıl kullanılır mı?
Kullanılmaz. Eski tablo o yılın ızgarasıdır. Yeni yıl yeni bir kılavuz olabilir. Kod ve sütun değişmiş olabilir; eski PDF tercih dosyası değildir.
Tablo Atlas’ın yerini tutar mı?
Tutmaz. Kılavuz yerleştirme kuralını ve program ızgarasını taşır. Atlas o yılın izini gösterir. İkisi birlikte okunur; biri diğerinin yerine geçmez.
