Popüler bölüm kolay iş midir

“Herkes yazıyor” cümlesi adayın kulağına iş gibi gelir. Gelmesinin sebebi kalabalıktır: çok konuşulan ad, açık kapı sanılır. Kayıt böyle çalışmaz. Popülerlik, sohbetin ve talebin kalabalığına yakındır. İşe giriş, işverenin veya kamu ilanının kararıdır. İkisini tek cümlede birleştirmek yanılgıdır.

Yanılgı, program adını istihdam kapısı ilan etmek değildir; çünkü o vaat bu sitede yoktur. Asıl hata, popülerliği istihdam sanmaktır. Bu yazı “şu bölümü yazmayın” demez. Demediği şey, kalabalığın kadro üretmesidir.

Popülerlik bazen taban yüksekliğiyle de karıştırılır. Yüksek taban, o yılın sonucuna dair bir sayıdır. Sayı, mezunun işe gireceğini söylemez. Söylemediği için “zor girilen bölüm kolay iş” cümlesi burada da yoktur. Ters cümle — “kolay girilen bölüm işsizlik” — aynı hatanın öteki yüzüdür. İki yüz de kılavuz alanı değildir. Alan, programın adı, dili, puan türü ve o yılın kontenjanıdır. İş cümlesi işveren veya kamu ilanındadır.

Yanılgı hangi cümledir

Cümle pratikte şöyledir: listedeki ad çok konuşuluyorsa mezun kolay iş bulur. Konuşulmak talep izlenimine yakındır. Talep izlenimi, işverenin o günkü ilanı değildir. İlan yokken “kolay iş” iddiası sohbetten üretilmiş demektir.

Popülerlik kılavuz alanı da değildir. Kılavuz programın adını, dilini, puan türünü, kontenjanını ve yerleştirme kuralını adlandırır. “Çok tercih edilen” diye bir sütun, yerleştirme kuralı diye yazılmaz. Yazılmayan sütun, tercih sırasını da yazmaz.

Forum ve sosyal medya kalabalığı resmi kaynak değildir. Bir yılın anısı, başka yılın kuralı olmaz. Yıl ve resmi kaynak göstermeyen “herkes iş buluyor” cümlesi, bu sitede kanıt sayılmaz. Kanıt aranacaksa işveren ilanı veya kamu duyurusu aranır; program satırı o ilanın yerini tutmaz. Bölüm ile meslek ayrımı burada da geçerlidir: diploma adı iş tanımı değildir.

Popülerlik neden iş üretmez

İşe alım, o tarihteki işverenin veya kamu kurumunun kararıdır. Karar, program adının sohbetteki şöhretinden çıkmaz. Şöhret, adayın kulağını kaplar. Kaplanan kulak, üniversite sayfasındaki ders listesini atlatır. Atlanan liste, yerleştikten sonra şaşırtır; şaşkınlık “popüler bölüm yalan söyledi” diye bağlanır. Bağ, programın kusuru olmak zorunda değildir.

Kontenjan da iş vaadi değildir. Kontenjan, o yıl o koda açılan yer sayısıdır. Büyük sayı, “bu kadar kişi meslek sahibi olur” demez. Küçük sayı, “nadir olduğu için iş vardır” demez. İki okuma da kontenjanı istihdama çevirir. Çeviri kılavuzun cümlesi değildir.

Taban yüksekliği de kolay iş belgesi değildir. Taban, o yıl yerleşen sonunun bıraktığı puandır. Puan, mezuniyet sonrası piyasayı ölçmez. Ölçmediği için “yüksek tabanlı bölüm iş verir” cümlesi burada da yoktur. Tabanı gelecek eşiği sanmamak Atlas satırına bakma notunda ayrıca açılır; bu yanılgının işi, kalabalığı kadro sanmamaktır.

• Popülerlik: sohbet ve talep kalabalığı.
• Yerleştirme satırı: ad, dil, puan türü, kontenjan.
• İstihdam: işveren veya kamu ilanı; program adından çıkmaz.

Kalabalık kılavuzun hakemi değildir

Tercih listesini “herkesin yazdığı” sıraya göre kurmak, ÖSYM kılavuzunun yerine sohbeti koymaktır. Bu site o sırayı da çizmez. Listenin neden burada kurulmadığı tercih listesi neden bu sitede yok yazısındadır. Burada tutulan tek iş, popülerliği istihdam kanıtı yapmamaktır.

Aile masası da kalabalığı hakem yapabilir. “Komşunun çocuğu yazdı, işi var” cümlesi bir anıdır. Anı, kılavuz satırı değildir. Anı, sizin ders yükünüzü de ölçmez. Ölçülmeyen yük, yerleştikten sonra “ben bu kalabalığa uydum” pişmanlığı üretebilir. Pişmanlık, popülerliğin vaadi değildir; bakılmamış program sayfasının sonucudur.

1. Popülerliği kılavuz alanı saymayın.
2. İş cümlesini işveren veya kamu ilanında arayın; program adında aramayın.
3. Forum ve “herkes yazıyor”u yıl ve kaynak olmadan kanıt yapmayın.

Üç madde, popüler programı düşman ilan etmez. İlân edilen şey, kalabalığın kadro belgesi olmamasıdır. Program yine bakılabilir. Bakılacak şey ders yapısı, staj kuralı ve mezuniyet şartıdır. Bunlar üniversitenin resmi sayfasındadır. Sayfa reklam cümlesi içerebilir; reklam, iş ilanı değildir.

Kalabalık bazen kontenjanı da şişirir gibi görünür. Görünüş yanıltıcıdır. Kontenjan birim kararı ve kılavuz ayrımıyla oluşur; sohbetin hacmiyle oluşmaz. “Herkes yazıyor, yer kalmaz” cümlesi de iş cümlesi kadar kayıtsızdır. Yer kalıp kalmadığı o yılın resmi satırındadır. Satır, gelecek yılın kehaneti değildir.

Ters yanılgı da aynı kapıdan girer: “kimse yazmıyor, o hâlde iş çoktur”. Tenhalık kadro belgesi değildir. Tenhalık, talebin, birimin veya kılavuz ayrımının yansıması olabilir. Kalite notu da değildir. Not, kılavuzun alanı değildir. Alan, ad, dil, puan türü ve o yılın kontenjanıdır.

Tercih listesini popülerlik sırasına dizmek, ÖSYM kılavuzunun yerine sohbeti koymaktır. Sohbet, sizin ders yükünüzü ölçmez. Ölçülmeyen yük, yerleştikten sonra “kalabalığa uydum” pişmanlığı üretebilir. Pişmanlık, popülerliğin vaadi değildir. Vaadin kaynağı kılavuzda yoksa vaat burada da yoktur.

Yerine ne bakılır

Programın adı, dili ve puan türü YÖK Atlas ile ÖSYM kılavuzundan kontrol edilir. Kontenjan o yılın yer sayısıdır; istihdam sayısı değildir. Yükseköğretim çerçevesi için YÖK duyurularına bakılır. Ders ve staj ilgili üniversitenin program sayfasındadır.

İş unvanı ve kadro varsa ilgili kurumun veya işverenin o tarihteki metnindedir. Metin yokken “popüler olduğu için iş vardır” cümlesi burada da yoktur. Yokluk kehaneti de yazılmaz: bir programın mezunları iş bulabilir. Bulmak, kılavuz satırının vaadi değildir.

Kalabalığı kadro sanmak, tercih listesini sohbet sırasına dizdirir. Sıra ÖSYM kılavuzunun işi değildir. Bakılacak şey programın adı, dili, puan türü ve o yılın kontenjanıdır. İş cümlesi varsa işveren veya kamu ilanındadır. İlan yokken “herkes yazıyor” kanıt sayılmaz.

Bölüm resmi bir üniversite, YÖK veya ÖSYM sitesi değildir. Program, kontenjan, puan türü ve yerleştirme verileri dönemsel değişir; tercih öncesi güncel ÖSYM kılavuzu, YÖK Atlas ve ilgili üniversitenin resmi sayfasını kontrol edin.